- Konu Başlıkları
- Satın Alma Dürtüsünün Psikolojik Kökleri
- Oniomani ile Başa Çıkmada Bilimsel Yaklaşımlar
- Klinik Notlar: Davranış Ne Zaman Bağımlılığa Dönüşür?
- İyileşme Yolculuğunda Yeni Bir Sayfa
Modern tüketim kültürünün sunduğu "hızlı haz" vaadi, pek çok birey için masum bir hobi olmaktan çıkıp kontrol edilemez bir dürtüye dönüşebiliyor. Klinik literatürde Oniomani olarak adlandırılan alışveriş bağımlılığı (oniomani), sadece çok fazla eşya satın almak değil; kişinin stres, kaygı veya yetersizlik hissiyle başa çıkmak için geliştirdiği işlevsiz bir savunma mekanizmasıdır. Bu durum, anlık bir rahatlama sağlasa da hemen ardından gelen yoğun suçluluk duygusu ve finansal krizlerle bireyin hayat kalitesini ciddi şekilde sarsar.
Satın Alma Dürtüsünün Psikolojik Kökleri
Alışveriş eylemi sırasında beyinde salgılanan dopamin, kişiye geçici bir güç ve mutluluk illüzyonu sunar. Ancak bu etki geçtiğinde, birey başlangıçtaki duygusal boşlukla daha ağır bir şekilde yüzleşir. Özellikle özgüven eksikliği, yalnızlık veya depresif ruh hali, kişiyi yeni bir şeye sahip olmanın getireceği sahte onay hissine itebilir. Terapi süreçlerinde bu döngüyü kırmak, nesneye olan bağlılığı değil, o nesnenin temsil ettiği duygusal eksikliği anlamakla mümkündür.
Bu noktada profesyonel bir psikolog eşliğinde yürütülen süreç, bireyin dürtü kontrolünü yeniden kazanmasına yardımcı olur. Kişinin satın alma eylemine yüklediği anlamı keşfetmek, kalıcı iyileşmenin en önemli basamağıdır. Alışveriş bağımlılığı (oniomani) tedavisinde amaç, harcamayı kısıtlamaktan ziyade, harcamanın altındaki duygusal açlığı doyurmaktır.
Oniomani ile Başa Çıkmada Bilimsel Yaklaşımlar
Klinik uygulamalarımızda bu bağımlılık türüyle mücadele ederken tek bir yönteme bağlı kalmıyor, bütüncül bir perspektif benimsiyoruz. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ile kişinin alışverişe yönelten tetikleyici düşüncelerini tespit ediyor ve bu düşünceleri daha sağlıklı tepkilerle değiştiriyoruz. Eğer bu davranışın kökeninde geçmişe dayalı travmatik bir deneyim yatıyorsa, EMDR terapisi ile o anıların duyarsızlaştırılmasını hedefliyoruz.
Bakırköy çevresinde bu sorunla mücadele eden ve çözüm arayan danışanlar için Bakırköy psikolog ağımız üzerinden sunduğumuz destek, bireyin sadece davranışını değil, karakterini çevreleyen şemaları da dönüştürmeye odaklanır. Alışveriş bağımlılığı (oniomani), doğru uzman eşliğinde yönetildiğinde iyileşme oranı oldukça yüksek bir durumdur.
Klinik Notlar: Davranış Ne Zaman Bağımlılığa Dönüşür?
- Zihinsel Meşguliyet: Günün büyük bir kısmını satın alma planları yaparak geçirmek.
- Tolerans Geliştirme: Haz seviyesini korumak için harcanan paranın sürekli artması.
- Kontrol Kaybı: Ekonomik zarara rağmen satın alma dürtüsünü durduramamak.
- Gizlilik: Harcamaları aileden veya yakın çevreden saklama eğilimi.
İyileşme Yolculuğunda Yeni Bir Sayfa
Alışveriş bağımlılığı, sadece irade gücüyle aşılabilecek basit bir tercih hatası değildir; derin bir ruhsal onarım gerektirir. Kendini tanıma yolculuğuna çıkmak ve bu davranışın altındaki "açlığı" fark etmek isteyenler için bireysel danışmanlık süreci, güvenli ve yargısız bir alan sunar. Alışveriş bağımlılığı (oniomani) ile baş etmek, kendinize olan saygınızı ve yaşam kontrolünüzü geri kazanmanız anlamına gelir.
Ben, Uzman Klinik Psikolog Gamze Toprak olarak, Malia Psikolojik Danışmanlık bünyesinde akademik yetkinliğimi empatik bir süreçle harmanlayarak yanınızdayım. Unutmayın, hiçbir nesne ruhun ihtiyacı olan şefkatin yerini tutamaz. Değişime, kendi iç dünyanıza bakma cesaretiyle başlayabilirsiniz.
Yazar Hakkında
