- Konu Başlıkları
- 1. Kaçınma ve Erteleme: Sadece Tembellik mi?
- 2. Aşırı Onay Alma İhtiyacı
- 3. Fiziksel Gerginlik ve Huzursuzluk
- Kaygı Türlerine Göre Tipik Davranış Modelleri
- 4. Öfke ve İritabilite (Çabuk Parlama)
- Profesyonel Destek ve İyileşme Yolculuğu
- Bireysel Danışmanlık: Adım Adım Özgürleşme
Zihinsel bir savaşın sessiz yansımaları, bazen en yakınlarımızın bile fark edemeyeceği kadar derine gizlenmiş olabilir. Kaygı, sadece bir "endişe" hali değildir; o, tüm vücudu ve karar mekanizmalarını ele geçiren bir alarm sistemidir. Ben Uzman Klinik Psikolog Gamze Toprak; Malia Psikolojik Danışmanlık bünyesinde yürüttüğüm klinik çalışmalarımda, danışanlarımın en çok sorduğu sorulardan biri şudur: "Neden böyle davranıyorum?" veya "Onun ne hissettiğini nasıl anlarım?".
Anksiyetesi olan biri nasıl davranır sorusunun cevabı, genellikle kişinin dış dünyaya gösterdiği yüz ile iç dünyasındaki fırtına arasındaki o ince çizgide gizlidir. Bu içeriğimizde, kaygının davranışsal dilini ve bu dille nasıl iletişim kurulacağını profesyonel bir perspektifle ele alacağız.
1. Kaçınma ve Erteleme: Sadece Tembellik mi?
Kaygı bozukluğu yaşayan bireyler için "erteleme", aslında bir korunma mekanizmasıdır. Kişi, kendini tehdit altında hissettiği durumdan (bu bir telefon görüşmesi veya sosyal bir ortam olabilir) kaçınarak anlık bir rahatlama sağlar. Eğer çevrenizdeki kişi planları son dakika iptal ediyorsa veya yapması gereken işlere başlamakta güçlük çekiyorsa, bu durumun ardında "ya hata yaparsam?" korkusu yatıyor olabilir. Yetkin bir psikolog eşliğinde çalışılmadığında, bu kaçınma döngüsü kişinin hayat alanını giderek daraltır.
2. Aşırı Onay Alma İhtiyacı
"Sence doğru mu yaptım?", "Bana kızdın mı?", "Kötü bir şey mi söyledim?". Kaygı, özgüveni içeriden kemiren bir süreçtir. Bu nedenle kişi, attığı her adımda dışarıdan bir onaya ihtiyaç duyar. Kendi iç sesinin felaket senaryolarına karşı, dışarıdan gelecek "her şey yolunda" mesajı onun için geçici bir sakinleştirici görevi görür.
3. Fiziksel Gerginlik ve Huzursuzluk
Zihin durulmadığında beden de durulmaz. Anksiyetesi olan biri nasıl davranır dediğimizde, sadece ruhsal değil, bedensel ipuçlarına da bakmalıyız. Sürekli bacak sallama, tırnak yeme, omuzların kulaklara kadar gerilmesi veya dikkatin sürekli dağılması bu durumun somut örnekleridir. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ekolünde, bu fiziksel belirtilerin zihindeki düşüncelerle nasıl bir döngü kurduğunu çözümlemek iyileşmenin anahtarıdır.
Kaygı Türlerine Göre Tipik Davranış Modelleri
| Kaygı Türü | En Belirgin Davranış | Altında Yatan İnanç |
|---|---|---|
| Sosyal Kaygı | Göz temasından kaçınma, sessiz kalma | "Herkes beni yargılıyor." |
| Panik Bozukluk | Mekanları kontrol etme, kapıya yakın durma | "Kontrolü kaybedeceğim." |
| OKB (Takıntı) | Ritüeller, sürekli kontrol etme (gaz, kapı vb.) | "Kötü bir şeyi ancak böyle engellerim." |
| Yaygın Kaygı | Sürekli plan yapma, 'ya olursa' soruları | "Belirsizlik tehlikelidir." |
4. Öfke ve İritabilite (Çabuk Parlama)
Pek çok kişi öfkeyi sadece bir karakter özelliği sanır; oysa kaygı bazen kendini öfke olarak maskeler. Kişi, içindeki belirsizlikle başa çıkamadığında savunma mekanizması olarak çevreye karşı daha tahammülsüz hale gelebilir. Özellikle çocuk ve ergen psikolojisi alanında, bu "maskeli anksiyete" davranışlarını doğru okumak çok kritiktir.
Profesyonel Destek ve İyileşme Yolculuğu
Altınbaş Üniversitesi'ndeki eğitimimden klinik yüksek lisans sürecime kadar odaklandığım temel nokta, her danışanın kaygıyı ifade etme biçiminin parmak izi kadar eşsiz olduğudur. Bakırköy’deki merkezimizde, bu davranış modellerini EMDR ve Şema Terapi gibi güçlü yöntemlerle çalışarak, kişiyi bu kısıtlayıcı çemberden özgürleştiriyoruz. Bakırköy psikolog arayışında olan bireyler için Malia Psikolojik Danışmanlık, bilimsel ve empatik bir sığınak olma görevini üstlenir.
🌟 Uzman Tavsiyesi: Eğer yakınınızda anksiyete ile boğuşan biri varsa, ona "Sakin ol" demeyin. Bu cümle, yaşadığı yoğun duyguyu değersizleştirir. Bunun yerine "Şu an zorlandığını görüyorum, senin için ne yapabilirim?" diye sormak, onun güvende hissetmesini sağlar.
Bireysel Danışmanlık: Adım Adım Özgürleşme
Kaygının pençesinden kurtulmak, o davranışların altındaki kök nedenleri anlamakla başlar. Profesyonel bireysel danışmanlık süreci, size sadece teknikler öğretmez; aynı zamanda kendinize duyduğunuz şefkati yeniden inşa etmenize yardımcı olur.
Anksiyetesi olan biri nasıl davranır sorusunu artık sadece bir gözlem olarak değil, bir yardım çağrısı olarak okumaya başladığınızda, iyileşme kapısı aralanmış demektir. Stres yönetimi ve travma sonrası büyüme süreçlerinde, online veya yüz yüze seanslarımızla yanınızdayız. Unutmayın; kaygı sizin kimliğiniz değil, sadece şu anki deneyiminizdir.
