- Konu Başlıkları
- Çocuklarda Dikkat Eksikliğini Anlamak: Sadece Bir Odaklanma Sorunu mu?
- Semptomlar ve Çözüm Stratejileri
- Tanıdan Terapiye: Bütüncül Bir Yaklaşım
- Aileler İçin Adım Adım İyileşme Rehberi
Modern dünyada çocukların maruz kaldığı yoğun uyaran trafiği, odaklanma kapasitelerini zorlayan en büyük faktörlerden biri haline geldi. Ancak, bir çocuğun sadece "hareketli" veya "dalgın" olması her zaman basit bir karakter özelliği olmayabilir. Çocuklarda dikkat eksikliği, genellikle okul sıralarında akademik başarısızlık veya sosyal uyum problemleriyle kendini gösteren, nörobiyolojik temelleri olan bir süreçtir. Klinik gözlemlerimizde, bu durumu yaşayan çocukların dünyasını anlamanın, sadece bir "odaklanma sorunu"nu çözmekten çok daha derin, duygusal bir yolculuk olduğunu görüyoruz.
Çocuklarda Dikkat Eksikliğini Anlamak: Sadece Bir Odaklanma Sorunu mu?
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), beynin "yürütücü işlevler" dediğimiz; planlama, zaman yönetimi ve dürtü kontrolü gibi merkezlerini etkiler. Bir çocuk ödevinin başına oturamıyorsa bu çoğu zaman bir isteksizlik değil, beynindeki o işe başlama sinyalinin yeterince güçlü iletilememesidir. Bu noktada ailelerin profesyonel bir psikolog desteği alarak çocuğun bilişsel profilini çıkarması, sürecin yönetimi için hayati önem taşır.
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) perspektifinden baktığımızda, bu çocukların özgüven problemleri geliştirmeye oldukça yatkın olduğunu fark ederiz. Sürekli "yapma", "dinle", "otur" gibi komutlara maruz kalan bir çocukta zamanla anksiyete ve yetersizlik duygusu oluşabilir. Bu nedenle yaklaşımımız sadece akademik başarıyı değil, çocuğun ruhsal bütünlüğünü de kapsamalıdır.
Semptomlar ve Çözüm Stratejileri
| Belirti (Semptom) | Gözlemlenen Davranış | Uzman Önerisi / Çözüm Stratejisi |
|---|---|---|
| Odak Sürdürme Güçlüğü | Ödevlerin yarım kalması, detay hataları. | Görevleri "mikro parçalara" bölün ve her parça sonunda kısa molalar verin. |
| Dürtüsellik | Sırasını bekleyememe, söz kesme. | "Düşün-Uygula" köprüsü kurmak için oyun terapisi tekniklerinden faydalanın. |
| Organizasyon Sorunu | Eşyaları sürekli kaybetme, düzensizlik. | Görsel çizelgeler ve renkli kodlama sistemleri kullanın. |
Tanıdan Terapiye: Bütüncül Bir Yaklaşım
Tanı süreci, çocuğun gelişimsel öyküsü, öğretmen geri bildirimleri ve klinik testlerin birleşimiyle oluşur. Özellikle çocuk ve ergenlik dönemi danışmanlık süreçlerinde, çocuğun sadece bugünkü performansı değil, gelecekteki yetişkin kimliği de inşa edilir. Terapide Şema Terapi ekolünden yararlanarak, çocuğun "kusurluluk" veya "başarısızlık" şemaları geliştirmesinin önüne geçmeyi hedefliyoruz.
Eğer çocuğunuzun yaşadığı dikkat dağınıklığına eşlik eden yoğun korkular veya geçmiş travmatik anılar varsa, EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) terapisi de odaklanma kapasitesini artırmada şaşırtıcı sonuçlar verebilmektedir. Beynin bilgi işleme sistemindeki tıkanıklıklar açıldığında, dikkatin de daha stabil hale geldiği gözlemlenir.
Aileler İçin Adım Adım İyileşme Rehberi
- Rutinin Gücünü Kullanın: Belirsizlik, dikkat eksikliği olan çocukların en büyük düşmanıdır. Uyku, yemek ve ders saatlerini sabitleyin.
- Olumluyu Yakalayın: Gün içinde yaptığı 10 hatayı düzeltmek yerine, sergilediği 1 doğru davranışı abartmadan takdir edin.
- Çevresel Düzenleme: Ders çalışma masasında dikkat dağıtacak görsel ve işitsel uyaranları minimuma indirin.
- Profesyonel Değerlendirme: Eğer bu durum sosyal ilişkilerini ve akademik hayatını ciddi boyutta etkiliyorsa, bir Bakırköy psikolog arayışına girerek kapsamlı bir değerlendirme yaptırmaktan çekinmeyin.
Çocuklarda dikkat eksikliği yönetilebilen bir durumdur. Doğru destek ve sabırlı bir yaklaşımla, bu çocukların sahip olduğu yaratıcı yeteneklerini birer avantaja dönüştürmek mümkündür. Unutmayın, her çocuk kendi hızında çiçek açar.
