- Konu Başlıkları
- 1. Duygu Durum Bozuklukları ve Depresyonun Gizli Yüzü
- 2. Kaygı Spektrumu: Sosyal Fobi ve Gelecek Kaygısı
- 3. Davranışsal Sorunlar ve Dürtü Kontrolü
- 4. Yeme Bozuklukları ve Beden Algısı
- 5. Yas ve Travma: Kayıpların Gölgesinde Büyümek
- Detaylı Belirti ve Müdahale Tablosu
- Malia’dan Çözüm Vizyonu: Bütüncül İyileşme
Ergenlik, insan hayatındaki "büyük yeniden yapılanma" evresidir. Bu evre, sadece fiziksel bir büyüme değil, zihnin ve ruhun en karmaşık labirentlerinde yolunu bulma çabasıdır. Altınbaş Üniversitesi’ndeki eğitim hayatımdan bugüne, Bakırköy’deki Malia Psikolojik Danışmanlık bünyesinde yürüttüğüm klinik çalışmalarda gördüm ki; ergenlik dönemi sorunları tek bir nedene indirgenemeyecek kadar çok katmanlıdır. Bu dönemde beyin, özellikle duygu regülasyonundan sorumlu prefrontal korteks ile dürtüsel merkezler arasındaki bağı yeniden kurar. Bu "yeniden kablolama" süreci, gencin dünyayı bir uçtan diğer uca savrulan duygularla algılamasına neden olur.
1. Duygu Durum Bozuklukları ve Depresyonun Gizli Yüzü
Ergenlerde depresyon, yetişkinlerdeki gibi sadece "mutsuzluk" veya "yataktan çıkamama" şeklinde görülmeyebilir. Çoğu zaman öfke patlamaları, irritabilite (aşırı duyarlılık) ve okul başarısında ani düşüşlerle maskelenir. Genç, hissettiği derin boşluğu bazen saldırganlıkla bazen de sosyal geri çekilme ile dışa vurur. Ergenlik dönemi sorunları içerisinde en kritik olanlardan biri budur; çünkü erken müdahale edilmediğinde kronikleşme riski taşır. Klinik odamızda, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) perspektifiyle gencin kendine ve dünyaya dair geliştirdiği "hiçlik" veya "yetersizlik" şemalarını çalışıyoruz. Duyguları isimlendirmek ve bu duyguların bedensel yansımalarını fark etmek, iyileşmenin temel taşıdır.
2. Kaygı Spektrumu: Sosyal Fobi ve Gelecek Kaygısı
Gelecek vizyonunun bulanıklaştığı, akademik rekabetin arttığı 2026 dünyasında, gençler yoğun bir sınav ve sosyal onay kaygısı yaşamaktadır. Sosyal fobi, ergenin başkaları tarafından olumsuz değerlendirileceği düşüncesiyle felç olmasıdır. Bu durum, gencin arkadaşlık kurmasını, sınıfta parmak kaldırmasını, hatta sokağa çıkmasını bile engelleyebilir.
Bu kaygı döngüsünü kırmak için EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) tekniği oldukça etkilidir. Geçmişte yaşanan bir dalga geçilme anısı veya başarısızlık deneyimi, beynin amigdala bölgesinde "donmuş" bir travma olarak kalabilir. Bir psikolog eşliğinde yapılan EMDR çalışmalarıyla bu anı ağlarını çözerek, gencin sosyal ortamlarda kendini daha güvenli hissetmesini sağlıyoruz.
3. Davranışsal Sorunlar ve Dürtü Kontrolü
Ergen beyin yapısı gereği risk almaya ve dürtüsel davranmaya meyillidir. Ancak bu durum alkol/madde kullanımı, kendine zarar verme veya otoriteyle yıkıcı çatışmalara dönüştüğünde klinik bir müdahale zorunlu hale gelir. Burada mesele sadece "kurallara uymamak" değil, gencin içindeki yoğun stres ve travmayı bu yollarla dışa vurmasıdır. Özellikle çocuk ve ergenlik dönemi danışmanlık seanslarında, dürtüselliğin altındaki tetikleyicileri Şema Terapi yöntemleriyle inceliyoruz. Gencin "haklılık" veya "yetersiz özdenetim" şemalarını fark etmesi, öfke yönetimi becerilerini geliştirmesine yardımcı olur.
4. Yeme Bozuklukları ve Beden Algısı
Sosyal medyanın dayattığı "kusursuz beden" imajı, ergenlikteki fiziksel değişimlerle birleştiğinde ciddi yeme bozukluklarına (Anoreksiya, Bulimia) zemin hazırlayabilir. Genç, bedenini kontrol ederek hayatındaki diğer belirsizlikleri yönetmeye çalışır. Bu, sadece bir diyet meselesi değil, derin bir özgüven ve kontrol arayışıdır. Klinik süreçte öz şefkat odaklı yaklaşımlar ve aile sistemi terapileriyle gencin kendi bedeniyle barışmasını sağlıyoruz.
5. Yas ve Travma: Kayıpların Gölgesinde Büyümek
Ergenlikte yaşanan bir kayıp (ölüm, boşanma veya taşınma), gencin dünyaya olan güvenini sarsar. Yas süreci bu dönemde çok daha hırçın veya tamamen içe kapanık geçebilir. Eğer bu hüzün sağlıklı bir şekilde işlenmezse, ileride daha ağır psikolojik tablolara yol açabilir. Bu noktada profesyonel bir yas danışmanlığı desteği, gencin kaybı hayatına entegre etmesini sağlar. Travma sonrası büyüme odağında, kaybın bir yıkım değil, olgunlaşma evresi olması için bilimsel yöntemlerle eşlik ediyoruz.
Detaylı Belirti ve Müdahale Tablosu
| Sorun Türü | Detaylı Klinik Belirtiler | Terapi Yaklaşımı |
|---|---|---|
| Maskelenmiş Depresyon | Aşırı uyuma, sürekli yorgunluk, akademik yıkım, hırçınlık. | BDT, Aktivite Planlama, Öz Şefkat |
| Sosyal Anksiyete | Topluluk önünde konuşamama, yoğun yüz kızarması ve çarpıntı. | EMDR, Maruz Bırakma, Sosyal Beceri |
| Yeme Bozuklukları | Beden algısı bozukluğu, yemek gizleme, kilo takıntısı. | Bütüncül Terapi, Aile Sistemi Terapisi |
Eğitim Notu: Ergenlikteki sorunları "geçici bir evre" olarak görmek büyük bir risktir. Gencin davranışları, onun dilidir. Kelimelerle ifade edemediği acısını, öfkesiyle veya suskunluğuyla anlatır. Klinik bakış açısı, bu sessiz dili tercüme etmektir.
Malia’dan Çözüm Vizyonu: Bütüncül İyileşme
Bakırköy’deki merkezimizde yürüttüğümüz aile ve ilişki danışmanlığı seanslarında gördüğümüz en büyük eksiklik, "iletişim" zannedilen "öğüt verme" seanslarıdır. Ergen bir bireyin en büyük ihtiyacı öğüt değil, anlaşıldığını hissetmektir. Ebeveynin otorite kurmak yerine empatik bir eşlikçi olması, ergenlik dönemi sorunları karşısında en büyük kalkandır. Stres yönetimi ve travma sonrası büyüme süreçlerinde ailenin desteği, terapinin başarısını %70 oranında artırmaktadır.
Kritik durumlarda, alanında uzmanlaşmış, vaka deneyimi yüksek bir en iyi psikolog rehberliğinde ilerlemek; gencin sadece sorunlarını çözmekle kalmaz, onun kendi potansiyelini keşfetmesine ve psikolojik dayanıklılığını artırmasına olanak tanır.
Sonuç olarak; ergenlik zorlu bir yolculuktur, ancak bu yolculukta yalnız yürümek zorunda değilsiniz. Bilimsel yöntemler ve empatik bir eşlikçi ile en sert fırtınalar bile güvenli bir limana bağlanabilir.
